آیا با کابل کشی شبکه ساخت یافته آشنا هستید؟ آیا میدانید کابل کشی شبکه ساخت یافته چیست؟ اگر پاسخ شما منفی است تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
کابل کشی شبکه ساخت یافته Structured Cabling چیست؟
به زیرساخت های کابلکشی جهت ایجاد ارتباط میان اجزاء شبکه در محیط یک ساختمان یا یک فضای خاص گفته میشود. در واقع میتوان کابلکشی ساختیافته را مجموعه ای از اصول و روشهای استاندارد دانست که این مجموعه، خود به زیر مجموعههایی تقسیم میگردد. منظور از زیر مجموعه، بلوکهای قابل کنترلی است که تجهیزات شبکه در هر بلوک، مستقل از تجهیزات موجود در سایر بلوکها مدیریت و نگهداری میشوند.
کابلکشی ساخت یافته یعنی پیروی از یک سری از استانداردها که این استانداردها نحوه سیم کشی Data Centerها، ادارات و ساختمانها را برای ارتباطات Data و Voice با استفاده از کابل CAT5E و یا CAT6 و سوکتها (Modular Sockets) مشخص میکنند علاوه بر این استانداردها مشخص میکنند که چگونه کابلها را با استفاده از توپولوژی Star کابلکشی کنیم به طوری که همه ی پریزها (Outletها) به یک Patch Panel مرکزی متصل شود.
اجزاء سیستم کابل کشی شبکه ساخت یافته
به طور کلی، اجزاء کابل کشی ساخت یافته به پنج قسمت اصلی تقسیم میشود که هر کدام از این قسمتها، دارای ویژگیها و استانداردهای مشخص شده ای میباشند. این قسمت ها عبارت اند از:
• نقطه ی علامت گذاری (Demarcation point) :
منظور از نقطه علامت گذاری، محلی در نزدیکی ساختمان (یا داخل آن) است که کابلکشی شرکت مخابرات به پایان رسیده و کابلکشیهای ارتباطی داخل ساختمان مورد نظر آغاز میگردد. در واقع در این محل تجهیزاتی نصب میگردد که امکان ارتباط میان شبکهی ایجاد شده در داخل ساختمان و شرکت مخابرات را فراهم میسازد. این ارتباط میتواند از طریق خطوط تلفن، خطوط اجاره ای یا … باشد.
• اتاق تجهیزات یا ارتباطات (Equipment or Telecommunication Room) :
منظور از اتاق های تجهیزات یا ارتباطات، به اتاق هایی گفته میشود که محل قرارگیری تجهیزات اصلی شبکه و همچنین تجهیزات مخابراتی میباشد. کلیه اتصالات اصلی درشبکه، در این اتاقها انجام میگیرد. اغلب به این اتاقها، اتاق MC یا Main Cross Room نیز گفته میشود.
• کابلکشی عمودی (Vertical Cabling) :
در هر طبقه از ساختمان به اتاقی نیاز است که تجهیزات اصلی مانند سوییچ شبکه و … در آن قرار گیرد و کل کابلهای کشیده شده در ساختمان با آن ختم شوند. این اتاق ها که با نام اتاق ER یا Equipment Room نیز شناخته میشوند، پس از اتاق MC مهمترین محل در ساختمان (یا شبکه) میباشند. حال جهت ایجاد ارتباط میان این اطاقها و اتصال آنها به اتاق MC کابلکشیهایی باید انجام پذیرد. با توجه به اینکه این اتاق در طبقات مختلفی از ساختمان قرار دارند، کابلها باید به صورت عمودی در بین طبقات کشیده شوند. این نوع کابلکشی، به کابلکشی عمودی معروف است و مهمترین قسمت کابلکشی در شبکه میباشد.
• کابلکشی افقی (Horizontal Cabling) :
منظور از کابل کشی افقی در کابل کشی شبکه ساخت یافته، انجام کابلکشی میان تجهیزات داخل اتاق تجهیزات و پریزهای شبکه موجود در اتاقهای کاری کاربران میباشد. این کابلکشی، از طریق داکتها، ترانک و مسیرهایی که بر روی دیوارها و یا در سطح زمین نصب شده اند و همچنین در بعضی موارد از طریق مسیرهایی که از داخل کف کاذب و یا سقف کاذب عبور میکنند انجام میپذیرد.
• محیط کاری (Work Area) :
محیط کاری، به محوطه یا اتاقی گفته میشود که تجهیزات کاربران پایانی در آن قرار میگیرد. منظور از کاربران پایانی، همان کاربران شبکه میباشد که از طریق وسایل و ماشینهای مختلف (مانند کامپیوترهای رومیزی، لپ تاپ، پرینتر، تلفن و …) با شبکه ارتباط برقرار مینمایند. این اتاق (محیط) محل انجام اتصال میان ماشینهای کاربران و پریز های شبکه میباشد.
نکات مهم در کابل کشی شبکه ساخت یافته
در تصمیم گیری و نقشه کشی برای سیستم هایی با کابل کشی ساخت یافته (Structured Cabling) به نکات زیر دقت کنید:
۱- شبکه ها هرگز کوچک تر و ساده تر نمی شوند.
۲- برای Voice و Data یک سیستم کابل کشی واحد طراحی کنید.
۳- همیشه بیش از نیاز فعلی Outlet یا پریز نصب کنید. پریز های اضافه ها خیلی زود کاربرد خواهند داشت.
۴- از استاندارد های کابل کشی ساخت یافته استفاده کنید نه استاندار دهای خودتان (به طور مثال اگر یک استاندارد نـوع رسـانه انتقـال رادر فواصل دور، فیبر نوری تشخیص داد حتما همان استاندارد را رعایت کنید.)
۵- از کابل ها و اجزای با کیفیت استفاده کنید چرا که کابل کشی پایه و اساس شبکه شماست اگر کابل کشی شما با شکست مواجـه شـودبقیه موضوعات هر چند به بهتریین شکل باشند، اما اهمیتی ندارد.
۶- دقت کنید که همیشه قیمت بالا دلیل بر کیفیت بالا نیست. بر اساس اعتبار شرکت سازنده و کارایی کـه اثبـات شـده باشـد انتخـابکنید و نه بر اساس قیمت.
۷- در مورد هزین ههای نصب خساست به خرج ندهید و هزینه کنید. بهترین کابلها و بهترین اجرا نیز باید صحیح و مناسب نصب شوند.
۸- برای تکنولوژی های سریع تر نسبت به آنچه اکنون عمومی است برنامـه ری ـزی کنی ـد. اینکـ ه اترنـ ت1000BaseT الان لازم بـه نظـرنم یرسد دلیل نم یشود که ۵ سال بعد نیز نیاز نباشد.
۹- مستند سازی (تهیه Documentation) هر چند خلاصه چیزی است که لازم است در حین کابل کشی انجام شود اگر منتظر بمانید و کار امروز را به فردا بیندازید ممکن است مسائل و فشار های آینده باعث شود ب یخیال آن شوید.
نکات مهم در محیط های دارای کابل کشی شبکه ساخت یافته
در کل، در یک محیط با کابل کشی شبکه ساخت یافته برخی موارد، به وضوح مشاهده می شوند؛ از جمله:
- از پریز (کیستون) به جای اتصال مستقیم استفاده شده است.
- بیش از نیاز فعلی پریز در نظر گرفته شده است.
- از داکت برای مدیریت کابل ها استفاده شده است.
- جاهایی که کابل برق و شبکه در کنار هم قرار می گیرند، از داکت های ویژه که دو مسیر دارد استفاده شده است.
- از Rack برای محافظت از سوئیچ استفاده شده است.
- برای شماره گذاری کابل ها از شماره های ویژه کابل شبکه استفاده شده است.
- قطعات با توجه به اعتبار تولید کننده انتخاب شده اند و نه با توجه به قیمت.
- شبکه، دارای مستندات است و مستندسازی در حین پیاده سازی شبکه انجام شده است.
- شبکه برای نسل های آینده طراحی شده است.
- سوکت ها دارای روکش هستند و به خوبی پانج شده اند طوری که روکش کابل دقیقا داخل سوکت قرار گرفته است.
90>L1+L2+L3
اهمیت کابل کشی ساخت یافته مطمئن (Reliable Cabling)
طبق تحقیقات:
- کابل کشی نوعا کمتر از ۱۰% کل هزینه زیربنای شبکه است.
- طول عمر سیستم کابل کشی بیش از ۶۱ سال است.
- بیش از ۷۰% مشکلات مرتبط با شبکه به دلیل تکنیک های کابل کشی ضعیف و مشکلات کابل های اجزای شبکه است.
پیاده سازی هر شبکه کامپیوتری به سه مرحله زیر تقسیم می شود:
۱- مرحله شناخت و امکان سنجی.
۲- مرحله طراحی .
۳- مرحله اجرا .
مرحله شناخت و امکان سنجی: در این بخش در مورد هزینه ها و امکانات محیط صحبت میشود اگر تشخیص داده شود که چه نوع شبکه ای مورد توافق است به مرحله طراحی خواهیم رفت.
مرحله طراحی: طراحی شبکه های کامپیوتری به دو بخش کلی Passive و Active تقسیم بندی میشود و هر یک شامل طراحی مفهومی، طراحی پایه و طراحی تفصیلی است.
طراحی مفهومی: مشخص نمودن تعریف و اهداف کلان پروژه با توجه به گزارش مرحله شناخت و امکانسنجی است .
طراحی پایه: ارائه راه حل های مناسب، تعیین محدوده کابل، برآورد اولیه و مقایسه راه ح لها و انتخاب بهترین راه حل .
طراحی تفصیلی: تهیه طرح اجرایی هر سازمان، ارائه برنامه زمانبندی نصب و اجرا و تهیه فهرست کلیه تجهیزات مورد نیاز .
مرحله اجرا: پس از تعیین اهداف و تهیه طرح اجرایی، در این مرحله اقدامات لازم جهت پیاده سازی سیستم کابل کشی آغاز میشود.
عمده ترین دلایل نیاز به یک سیستم کابل کشی شبکه ساخت یافته
۱- کابل کشی منشأ درصد زیادی از مشکلات هر شبکه است هر چند هزینه های این بخش سهم ناچیزی از هزینه های شبکه را به خود اختصاص می دهد.
۲- تعویض یا ارتقای کابل کشی درون ساختمان به راحتی امکان پذیر نیست و کابل کشی یک سرمایه گذاری طولانی مدت به حساب می آید که باید بتواند به چندین نسل از سخت افزار و نرم افزار سرویس دهد.
۳- کابل کشی ساخت یافته قطعه بندی( Segmentation) شبکه را ساده می کند و این امر در کنترل ترافیک شبکه تأثیر می گذارد.
۴- در کابل کشی ساخت یافته جابجایی، اضافه کردن و تغییرات در شبکه به راحتی امکان پذیر می گردد و این برای سازمان هایی با جابجایی زیاد بسیار با اهمیت است.
۵- در کابل کشی شبکه ساخت یافته نگهداری و رفع عیب ساده تر شده و مدیریت آن مؤثر تر خواهد بود.
۶- کابل کشی از لحاظ جغرافیایی در اطراف فضای کار گسترش می یابد.
۷- در این سیستم هر عیب منحصر به بخش خود بوده و از بقیه قسمت ها جدا بوده در نتیجه بدون وجود کابل کشی ساخت یافته ،عیب یابی مشکل و پرهزینه می باشد.
۸- کابل کشی ساخت یافته از فراهم بودن نیازهای فیزیکی لازم و ارتباطات اطمینان میدهد (با توجه به پارامترهایی مثل حداکثر فاصله ،تداخل نویز، مسائل ایمنی و… ).
۹- امکان مدیریت سیستم کابل کشی و مستندسازی آن را فراهم می آورد.
مزایای استفاده از کابل کشی شبکه ساخت یافته
ثبات و پایداری
در یک سیستم کابلکشی ساختیافته، به دلیل رعایت استانداردها و اجرای کابلکشی بر طبق اصول و روشهای تعیین شده از سوی سازمانهای استانداردسازی شبکه، نیازی به ایجاد تغییرات مداوم در ساختار کابلکشی نمی باشد و این امر موجب می شود تا این سیستم ثابت مانده و پایداری آن در طی زمان حفظ گردد.
پشتیبانی از تجهیزات سازندگان مختلف
چون در این ساختار، استانداردها تعیین کننده ی اصول و روشهای کار می باشند، بنابراین هیچ گونه تضاد و یا ناساز گاری در ساختار این سیستم دیده نخواهد شد. این بدین معناست که شبکه می تواند از تجهیزات تولید شده توسط سازندگان مختلف (چه تجهیزات نرم افزاری و چه سخت افزاری) حمایت نموده و بدون نیاز به تمرکز بر روی یک سازنده خاص (یا یک مارک خاص) به کار خود ادامه دهد.
سادگی در جابجایی، اضافه کردن و ایجاد تغییر
همانگونه که گفته شد، سیستم کابلکشی ساختیافته ، از ساختاری کاملا منطبق بر استانداردها برخوردار می باشد. بنابراین در ابتدای طراحی و راه اندازی این سیستم هر گونه تغییر یا جابجایی در شبکه پیش بینی شده و امکان اضافه کردن یا ایجاد تغییرات در آن فراهم میگردد.
سادگی در عیب یابی
چون این ساختار به صورتی کاملا منظم و اصولی پیاده سازی می گردد، عیب یابی و کشف خطا نیز در آن بسیار ساده خواهد بود و کافی است که با انجام بررسی های ساده به مشکل مورد نظر دست یافت.
پشتیبانی از کاربردهای آینده
در کابل کشی شبکه ساخت یافته ، از کاربردهایی که در آینده ممکن است ایجاد شوند مانند کاربردهای چند رسانه ای، ویدئو کنفرانس ها و … به راحتی و بدون نیاز به ارتقاء سیستم پشتیبانی می شود (زیرا در همان ابتدا این نیازها پیش بینی می شوند).
در کابلکشی ساختیافته ، شبکه به بلوک هایی تقسیم می شود. در صورت بروز مشکل در شبکه ، هر بلوک به طور جداگانه تست می شود و خطایی که در شبکه رخ داده است کشف و برطرف می گردد. به عبارت دیگر، خطایی که در یک قسمت رخ می دهد فقط مربوط به همان قسمت می باشد و بر سایر قسمت ها تاثیری ندارد.
کاهش هزینه ها
چون در این نوع کابل کشی شبکه ساخت یافته کلیه مراحل طبق استاندارد انجام می شود، نسبت به سیستم هایی که فاقد استاندارد می باشند، نیازی به صرف هزینه های زیاد بابت بروز مشکل در شبکه یا ایجاد تغییرات در آن نیست و اصلی ترین هزینه زمانی پرداخت می شود که برای اولین بار سیستم طراحی و راه اندازی می گردد. پس از اجرای کابلکشی ساختیافته، نگهداری منظم زیرساخت و تجهیزات شبکه اهمیت زیادی دارد. بررسی دورهای تجهیزات، شناسایی مشکلات ارتباطی و رفع خطاهای احتمالی میتواند از اختلالات گسترده و هزینههای اضافی جلوگیری کند. استفاده از خدمات پشتیبانی IT نیز به سازمانها کمک میکند تا وضعیت شبکه و تجهیزات خود را بهصورت مستمر بررسی کرده و مشکلات را پیش از ایجاد اختلال جدی برطرف کنند.
طراحی و راه اندازی کابلکشی ساختیافته، به وسیله ی مجموعه ای از استانداردها که کابلکشی مراکز داده، اداره ها و ساختمان های آپارتمانی را به کمک انواع کابل ها مشخص می نمایند، اداره می گردد. این استانداردها جهت انتقال داده ها ، صدا و تصویر به کمک کابل هایی مانندCat-5e (Category 5e) ، فیبر نوری (Fiber Optic) و کانکتورهای مربوط به آنها تعریف شده اند.
در واقع این استانداردها چگونگی ایجاد اتصال میان پریزهای شبکه و نقاط مرکزی شبکه را مشخص می نمایند. جهت انجام اتصال، کابل های موجود در اتاق های کاری ابتدا به پچ پنل (Patch Panel) های موجود در اتاق تجهیزات متصل شده (این پچ پنل ها معمولا دارای عرضی به اندازه ۱۹ اینچ می باشند و مطابق با رک های ۱۹ اینچ ساخته می شوند)و سپس به کمک کابل هایی کوتاه با نام پچکورد (PatchCord) به سوییچ شبکه یا سوییچ های تلفن متصل می گردد.
جهت برقراری ارتباط میان پچ نل و سوییچ شبکه ، و همچنین بر قراری ارتباط میان کامپیوترهای کاربران و پریز شبکه ، نیازمند کابلی از نوع مستقیم یا straight-through هستیم.(کابلی که در دو طرف آن دو کانکتور متصل شده و تمام رشته های آن به صورت یکسان و بدون تغییر در ترتیب رنگ به این کانکتورها وصل شده است (
