ساختار مراکز داده

ساختار مراکز داده



 

 طراحی و جانمایی

قبل از شروع به راه اندازی اتاق سرور باید نقشه اتاق با در نظر گرفتن استاندارد ها، جانمایی محل رک ها و سایر نجهیزات، محل عبور کابلها، فضای کافی برای تردد و مدیریت مجموعه بطور کامل و صحیح طراحی شود تا از دوباره کاری و اجرا اشتباه جلوگیری شود.

 ایمنی در مقابل زلزله

اتاق سرور به دلیل اهمیت بالا باید در مکانی احداث شود که در برابر زلزله مقاوم بوده و در صورت بروز زلزله به سرورها و دستگاه های داخل اتاق آسیبی وارد نشود لذا بهترین مکان برای اتاق سرور در طبقات زیر زمین یا همکف و در کنار ستون های اصلی ساختمان می باشد. در صورتی که این امر میسر نباشد اتاق باید به وسیله شاسی های فلزی ایمن گردد.

 سقف

برای سقف اتاق سرور میتوان از سقف کاذب نیز بهره جست. سقف های کاذب مورد استفاده در اتاق سرور میتوانند از نوع سقف‏های مشبک با ابعاد مختلف اجرا شود اما حتماً باید از تایل های مینرال (MINERAL) که ضد حریق نیز میباشند استفاده کرد . البته نوع دیگر سقف های قابل استفاده در اتاق سرور سقف های یکپارچه کناف (FR) میباشد که از این نوع سقف نیز میتوان استفاده نمود .

 دیوارها

* دیوارها تا رسیدن به سطح آجری تراشیده می شود.

* سوراخ ها و منافذ پر می شوند

* سطوح با یک لایه سیمانی پوشیده می شود

* لایه ای از ماده ضد آتش Fire Tard روی لایه سیمانی کشیده می شود

* مسیرگذاری کف و سقف جهت عبور لوله های اطفای حریق ، برق و شبکه انجام می شود.

* پس از انجام مراحل فوق اقدام به آهن کشی و ستون گذاری می شود

* شبکه های فلزی نصب شده و روی آن گچ کاری می شود

* پس از خشک شدن گچ لایه محافظتی و ضد آتش Epoxy پوشانده می شود.

 کف اتاق

استفاده از کف کاذب یکی از بهترین گزینه ها برای اتاق سرور می باشد.که یکی از مهمترین قسمت های اتاق سرور میباشد. کف کاذب به دلیل فاصله مناسبی که از کف اصلی اتاق دارد محل مناسبی برای عبور کابل های شبکه ، برق و تاسیسات میباشد . کف‏های کاذب از جنس های مختلفی ساخته میشوند ولی کف‏های رایج در ایران کف فولادی با روکش HPL که هم ( ضد حریق ، آنتی استاتیک و ضد خش ) میباشد و کف آلومینیومی با روکش PVC که هم ( سبک ، ضد حریق و آنتی استاتیک ) میباشند مورد استفاده قرار میگیرند.ارتفاع پایه های این کف ها قابل تنظیم بوده از ۱۵Cm – ۱۲۰Cm بنا به نیاز اتاق متغییر میباشد.

 رنگ ضد حریق یا EPOXY

جهت پر کردن کلیه درزها و ایجاد لایه حفاظتی بیرونی ضد آتش از Epoxy استفاده می شود.Epoxy در رنگ های مختلف موجود بوده و برای گرفتن جواب مؤثر حتما باید سطح زیرین کاملا خشک شده باشد.رنگ های پلاستیکی و پلی استری محصولات جانبی پتروشیمی بوده و قابلیت اشتعال بالایی دارند لذا استفاده از آن ها مناسب اتاق سرور نمی باشند. درحال حاضر پوشش مناسب جهت اتاق سرور Epoxy می باشد که کلیه سطوح داخلی ( کف ، سقف ، دیواره های جانبی) را پوشش می دهد. دارای رنگ های متنوعی است و کاملا ضد حریق می باشد.

 سیستم روشنایی

روشنایی داخل اتاق سرور باید به گونه ای طراحی شود تا در هنگام خروج شخص از اتاق سرور خاموش شوند و دلیل آن علاوه بر صرفه جویی برق ، جلوگیری از تولید حرارت توسط آن هاست. همچنین مسیرهای کنترلی و اصلی برق در تابلو برق اتاق سرور پیش بینی می شود. استفاده از لامپ های کم مصرف نیز برای کاهش هزینه ها پیشنهاد می گردد.

 سیستم اطفاء و اعلام حریق

روش های سیستم های اعلام حریق معمول که از آب، کف و برخی انواع گازها استفاده می کنند سبب آسیب رسانی به سرور ها و سایر تجهیزات می شوند. امروزه بهترین ، پر قدرت ترین ، ایمن ترین و همچنین به صرفه ترین سیستم اطفا حریق که جهت استفاده در اتاق های سرور برای جلوگیری از آتش سوزی طراحی شده است سیستم اطفا حریق اتوماتیک پایروژن ایروسل می باشد که بدلیل اینکه هیچ ضرری برای تجهیزات ، انسان و محیط اطراف ندارد و همچنین بدون کاهش حتی درصدی از سطح اکسیژن حریق را بصورت تمام خودکار و اتوماتیک اطفا می نماید ، بیشتر مورد توجه مسئولین ایمن سازی اتاق های سرور قرار گرفته است . می توان خاطر نشان کردن که هم اکنون بیشتر اتاق های سرور مراکز حساس دولتی و خصوصی این سیستم را جهت ایمن کردن خود استفاده کرده اند.
سیستم اعلام حریق علاوه بر آزیر و هشدار می تواند به مدیران شبکه SMS زده و آنان را از وضعیت موجود آگاه نماید.

 درب ضد سرقت و حریق

با توجه به اهمیت محصور نمودن آتش و جلوگیری از گسترش آن ، درب اتاق سرور باید از جنس نسوز انتخاب شود. همچنین از درب های ضد سرقت که دارای لولا ها و قفل های مستحکم و مقاوم در برابر خرابکاری و انفجار می باشند استفاده کرد.

 سیستم های امنیت فیزیکی و کنترلی

باتوجه به اهمیت اطلاعات و لزوم مراقبت بیشتر ازتجهیزات اتاق سرور، نصب دوربین های کنترلی درون اتاق سرور بسیار مؤثر است. دوربین ها بطور ۲۴ ساعته اتاق سرور را مانیتور کرده و Log ها را در سرور مربوطه ذخیره می کنند. همچنین استقرار سیستم کنترلی مناسب جهت ثبت تردد افراد و مدیریت آن جهت اتاق سرور الزامی است. این سیستم دارای یک دستگاه کارت خوان چند گزینه ای (Multi Option Checking) ، کنترلر و مبدل های مرتبط با آن می باشد. افراد مجاز برای ورود به اتاق سرور باید کارت تردد را همراه داشته باشند. همچنین ثبت اثر انگشت و وارد کردن کدمخصوص از دیگر گزینه هایی است که می توان آن ها را فعال نمود.

 سیستم خنک کننده داخلی

دمای مناسب برای اتاق سرور ۱۸ درجه سانتیگراد می باشد. برای کنترل دما استفاده از دستگاه های خنک کننده درون آن الزامی است. مرسوم ترین خنک کننده در ایران ، کولرهای گازی هستند که توان آن ها باتوجه به میزان حرارت تولید شده اتاق سرور محاسبه می شوند.

 برق شهر و برق اضطراری
کابل کشی اتاق سرور باید مطابق استاندارد های کابل کشی ساخت یافته با تجهیزات باکیفیت پیاده سازی شود.

 تابلو برق و ATS
کنترل خطوط ورودی و خروجی برق و برق اضطراری ، همچنین لزوم مانیتور کردن جریان و ولتاژ خطوط استفاده از تابلو برق را الزامی می سازد. تابلو برق علاوه بر داشتن ولت متر و آمپرمتر دارای یک سری کلیدهای مینیاتوری بوده که جهت جریان و وضعیت ولتاژ را کنترل می نماید همچنین توسط این کلیدها قادر خواهیم بود تا برق قسمتی از سازمان را روی برق شهر Set کنیم و یا می توانیم آن را به UPS مرتبط سازیم.

 یو پی اس

قطع ناگهانی برق در تجهیزات اتاق سرور نظیر روتر ها ، سوئیچ ها ، سرورها و . . . باعث اختلال در اکثر فعالیت های این دستگا هها شده و دربرخی موارد امکان ادامه کار آنها را کاملا ازبین می برد. باید درنظر داشت تنها قطع برق شهر اثرات مخرب به همراه ندارد. سیستم های کامپیوتری نسبت به نارسایی هایی مانند افت لحظه ای ولتاژ،ولتاژهای لحظه ای بالا ، نویز و تاثیرات فرکانس رادیویی و تغییرات فرکانس درمنبع تغذیه خود حساس هستند. یک UPS مناسب دارای شرایط زیر است.

* Online Double Conversion باشد

* توان کار با ژنراتور را داشته باشد یعنی Power Factor Correction را پشتیبانی کند

* جهت مانیتورکردن Online ، پروتکل SNMP را پشتیبانی کند

ü ژنراتور

دستگاه های تامین کننده برق اضطراری UPS با توجه به گران بودن و عدم کارایی مناسب برای برق دهی طولانی مدت مناسب نبوده و استفاده از ژنراتور در دستور کار قرار می گیرد. نحوه کار بدین صورت است که در هنگام قطع برق اتاق سرور و برای جلوگیری از اختلال در سیستم برق دهی آن در طول زمان به کار افتادن ژنراتور، UPS بطور آنی وارد مدار شده و برق اتاق سرور را تامین می کند. به محض آماده شدن ژنراتور جهت برق دهی ، UPS از مدار خارج شده و برق اتاق سرور از ژنراتور تامین می شود.توان UPS با توجه به میزان توان مصرفی دستگاه های مختلف مستقر در اتاق سرور نظیر سرور ها، کولرهای گازی و … محاسبه می شود. توان UPS مناسب را بادرنظر گرفتن باتری های داخلی آن برای مدت ۷ الی ۱۵ دقیقه (باتوجه به زمان به کار افتادن ژنراتور) درنظر می گیرند. میزان توان ژنراتور ۱۵% بیشتر از توان UPS درنظر گرفته می شود و درهنگام کار باید ۷۰% زیربار باشد. زیربار قرارگرفتن ژنراتور بیش از ۸۰% توان و یا کمتر از ۶۰% توان اکیدا توصیه نمی شود.ژنراتورهای با توان بالای ۱۵ KVA سه فاز هستند.

چرا باید از ژنراتور استفاده کنیم ؟

با توجه به گرانی UPS های با توان بالا و همچنین نیاز به استفاده از باتری های متعدد جهت برق دهی طولانی مدت ، استفاده از ژنراتور الزامی است. نکته دیگری که باید درنظر بگیریم جاگیر بودن حجم زیادی باتری خارجی در فضای محدود اتاق سرور است.

 چاه ارت

جهت جلوگیری از بارهای اضافی و مخرب روی سیستم برقی ، سیستم زمین یا Earth باید برقرار شود دراین سیستم ، نول واقعی شده و به چاه ارت توسط کابل مسی مرتبط می شود. شرایط ایجاد چاه ارت استاندارد در زیر آمده است

* حفر چاه تا رسیدن به خاک نم دار بایستی انجام شود .

* پودر ذغال و نمک (کلرید سدیم) به نسبت یک به دو ( هرکیلو ذغال دو کیلو نمک ) به مقدار ۴۰ کیلوگرم در چاه ریخته شود ( این مواد با مقاومت خاک نسبت عکس دارند و کم یا زیاد کردن این مواد مقاومت خاک را زیاد و یا کم می گرداند (

* صفحه ای مسی به اندازه ۵۰cm X 50cm و به قطر ۱سانتی متربصورت تیغه ای( عمودی ) روی نمک و ذغال قرار می گیرد

* سیم مسی به قطر ۵۰ میلیمتر توسط کابلشو مسی و پیچ و مهره مخصوص از جنس مس جهت جلوگیری از پوسیدگی و زنگ زدگی به صفحه مسی متصل می شود .

* لوله پولیکا به قطر ۴ یا ۶ سانتی متر کنار هر چاه نصب می گردد . لازم به توجه است سوراخهای متعددی در بدنه لوله ها ایجاد شده تا اطراف لوله و چاه را مرطوب گرداند .

* در پایان نیز چاه با خاک رس و نرم پر می شود .

* مقاومت چاه با استفاده از دستگاه ارت سنج باید زیر ۲ اهم باشد

* اتوماسیون اتاق سرور می تواند به مدیران اتاق در جهت نیل به اهداف زیر کمک نماید

اتاق سرور ها از مراکز مهم اطلاعاتی هستند بنابر این حفظ سلامت و محافظت از آنها به ما در جهت استفاده بهینه و طولانی مدت و مطمئن ضروری است سیستم هشدار دهنده دمای اتاق سرور برای رسیدن به این مقصود ساخته شده است

۱)به محض افزایش دما یا رطوبت اعلام خطر را به صورت اس ام اس یا میس کال به مدیر یا مسئولین اعلام نماید
۲)به محض افزایش دما از محدوده خطر فرایند ویژه ای را برای کنترل دما رقم بزند یا سرور را برای جلوگیری از سوختن خاموش کند
۳)به محض تجاوز دما از محدوده مجاز آژیر و یا چراغهای خطر را روشن نماید
۴)قابلیت دریافت دستور از مدیر در هر شرایطی را توسط موبایل داشته باشد
۵)دما و رطوبت فعلی را نمایش دهد
۶)قابلیت اتصال به همه سنسورهای موحود آتش و دود و گاز و ضربه را دارد
۷)قابلیت کنترل سرور با موبایل را دارد
۸)تمامی آلارمها را مانند افزایش دما – وجود دود -وجود گاز- خاموش شدن کولر ها را روی موبایل اطلاع می دهد
۹)قابلیت کنترل کولرها را دارد
۱۰)در صورت قطع برق به کاربران به صورت میس کال و اس ام اس پیغام می دهد
۱۱)در صورت دو فاز شدن شبکه پیغام می دهد
۱۲)مدیریت سیستم خنک کننده را برای کاهش بار و کاهش استهلاک بعهده می گیرد
۱۳)قابلیت ثبت اطلاعات دما و رطوبت را تا ۱ سال دارد و منحنی تغییرات دما و رطوبت را ترسیم می کند
۱۴)می توان با پورت ۲۳۲ به آن متصل شد و به آن فرمان داد و سیستم را کنترل نمود
۱۵)قابلیت جابه جایی کولر ها در مدت زمان مشخص برای استهلاک مساوی کولر ها
۱۶)قابلیت روشن کردن کولر های رزرو در صورت خرابی هر کدام از کولر های موجود
۱۷)قابلیت روشن کردن کولرها در صورت قطع برق و وصل مجدد برق
۱۸)قابلیت محاسبه مدت زمان کارکرد هر کولر برای سرویسهای تعمیر و نگهداری
۱۹)وجود سنسور های مختلف در محیط اتاق تا درجه امنیت سیستم افزایش یابد
۲۰)قابلیت تعریف آلارم برای هر سنسور بطور مجزا
۲۱)قابلیت کنترل کولر ها توسط موبایل
۲۲)قابلیت ارسال هشدار به نگهبانی به صورت صوتی و تصویری
۲۳)آلارم صوتی و نوری در صورت ورود غیر مجاز به اتاق
۲۴)اطلاع از زمان قطع برق و وصل مجدد برق
۲۵)قابلیت راه اندازی مجدد سرور ها از راه دور با موبایل پس از وصل مجدد برق
۲۶)دستی و اتوماتیک کردن کولر ها
۲۷)نمایش وضعیت سیستم بصورت کامل روی پنل اصلی
۲۸ )نمایش دما ها و رطوبتها روی پنل اصلی
۲۹)قابلیت گرفتن وضعیت فعلی هشدار ها با موبایل
۳۰)قابلیت گرفتن دما و رطوبت فعلی با موبایل

 امنیت شبکه

حفاظت از یک شبکه در برابر فاکتور هایی مثل افزایش دما و رطوبت و دود و آتش و یا قطع ناگهانی برق یکی از موارد الزامی در نگهداری اتاق سرور ها است برای این کار از سیستمهای هشدار دهنده ای استفاده می شود تا در زمان بروز خطا نگهدار سیستم و یا مدیران شبکه و اتاق سرور را برای عکس العمل بموقع آگاه می کند هر چه قدر مدت زمان اعلان خبر کوتاه تر و نوع اخبار رسیده ازدرجه اعتبار بالاتری برخوردار باشد امنیت اتاق سرور بیشتر تضمین می گردددر این خصوص شرکت نت وب سیستمهای ویژه ای را طراحی نموده که برای هر اتاق سرور و یا دیتا سنتری با هر نوع بودجه ای می توان یک سیستم هشداردهنده صنعتی با درجه امنیت بالا دریافت نمودالبته فاکتور های قابل درخواست توسط مدیر مربوطه در اتاق سرور به ازتی هر سناریو قابل تغییر (افزایش و کاهش است) لازم بذکر است که سیستمهای اتاق سرور به ۳ گروه (هشدار دهنده -مانیتورینگ و کنترل کننده طبقه بندی می شوند که با مراجعه به سایت این شرکت از کم و کیف هر کدام از این سیستمها می توان با خبر شد

* طراحی�� برآورد و خرید تجهیزات مورد نیاز اتاق سرور، پیاده سازی و راه اندازی دیتاسنتر

* اجرای کف کاذب

* اجرای سقف کاذب

* کابل کشی برق ساختمان و اتاق سرور

* اجرای سیستم Cooling

* اجرای سیستم های اعلام و اطفاء حریق

* کابل کشی شبکه، نصب و راه اندازی تجهیزات

* Test و Label  گذاری نودها

* برآورد و تهیه تعداد رک های مورد نیاز و آرایش رک ها

* برآورد آمپر برق مورد نیاز

* برآورد، خرید و راه اندازی UPS مورد نیاز

* برآورد، خرید و راه اندازی generator مورد نیاز

* اجرای اتاق مانیتورینگ و Access Control

* پشتیبانی دیتاسنتر و تجهیزات نصب شده

* چه کسانی نیاز به اتاق سرور دارند و چرا؟

با توجه به اینکه هر شرکتی با اندازه متوسط حداقل به سه و یا چهار سرور نیاز دارد و جهت حفظ امنیت اطلاعات سرور‌ها و دور از دسترس بودن سرور‌ها از عوام، محل نگهداری این سرور‌ها باید در محیطی بسته و مهر و موم شده باشد معمولاً پیشنهاد می‌شود از رک استفاده کنیم، گذشته از اینکه شرکت‌های با اندازه بزرگ‌تر به تعداد سرور‌های بیشتری نیاز دارند اما همچنان استفاده از رک یکی از بهترین محل‌های نگهداری سرور است، اما همان‌طور که می‌دانیم رک‌ها از نظر استحکام چندان قابل اعتماد نیستند چون معمولاً تمام رک‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که از اطراف محصور شده و جنس حصار‌ها ورق فلزی مستحکم و ضخیمی است اما علت بی‌اعتمادی به آنها این است که تمام رک‌ها از سمت جلو پوششی از جنس شیشه دارند و اگر روزی سرقتی اتفاق بیفتد درب شیشه‌ای شکننده است و به راحتی سرور‌های داخل رک قابل دسترس خواهند بود.

 مشخصات اتاق سرور
با توجه به حساسیت امنیت اطلاعات شرکت‌ها و جهت دور بودن اطلاعات از دسترس افراد غیر مسئول و ایجاد مکانی امن در جهت متمرکز کردن سرور‌ها، هر شرکتی در اندازه‌های متوسط و به بالا باید اقدام به راه‌اندازی اتاق سرور کند. راه‌اندازی اتاق سرور یک نوع تخصص در زمینه فناوری اطلاعات محسوب می‌شود و شامل مواردی بسیار کلیدی و ریز اما حیاتی است. برای مطالعه بیشتر از استاندار‌های راه‌اندازی اتاق سرور باید به مباحثی کلیدی آن در بحث استاندارد‌هایی از قبیل ISMS یا همان مدیریت امنیت اطلاعات پرداخت. مدیریت امنیت اطلاعات به ما می‌آموزد که چه مواردی برای ساختن ساختار یک اتاق سرور مورد نیاز است که از حوصله این مقاله خارج است پس بطور کلی با اشاره به بعضی موارد کلیدی و عمومی به شکلی خیلی ساده خواهیم دانست که عمومی‌ترین عنوان‌ها برای یک اتاق سرور چیست و ساده‌ترین و بهترین راه برای راه‌اندازی یک اتاق سرور در شرکت‌هایی با اندازه متوسط و یا بزرگ‌تر کدامند.

 موارد کلیدی و سخت‌افزاری اتاق سرور 
بهتر است درب اتاق سرور معمولاً قفل باشد تا از ورود افراد غیر مسئول جلوگیری شود. برای ساده‌تر شدن این موضوع بهتر است درب ورود به گونه‌ای طراحی شود که برای قفل یا باز کردن آن نیازی به کلید نباشد، به عنوان مثال بهتر است کارتی باشد و یا رمزی.

v کلیه ورود و خروج‌ها به اتاق سرور باید تصویربردای شود، جهت تصویربرداری از اتاق سرور به حداقل یک دوربین CCTV نیاز دارید و یک دستگاه ضبط دیجیتال تصاویر برای مدت طولانی.

v اتاق سرور باید از هرگونه گردوغبار و رطوبت دور باشد، تا کارآیی فن‌های موجود در کیس و رک‌ها بهتر باشند و گردوغبار باعث از کاراندازی آنها نشود. همچنین رطوبت می‌تواند آسیب جدی به خازن‌ها و برد‌های الکتریکی وارد کند، پس بهتر است برای به حداقل رساندن رطوبت محیط اتاق سرور، از کولرگازی استفاده شود چون کولر‌های آبی رطوبت زیادی در محیط اتاق سرور ایجاد می‌کند و گزینه مناسبی برای خنک نگه داشتن اتاق سرور نیستند.

v دمای مناسب اتاق سرور ۱۸ درجه سانتیگراد است. با توجه به بالا بودن مصرف انرژی در کولر‌های گازی، هنگام خریداری به برچسب میزان مصرف انرژی آنها توجه فرمایید. همچنین باید توجه داشته باشید که جهت جلوگیری از ورود گردوغبار به اتاق سرور باید کلیه منافذ پوشانده شوند بخصوص پنجره‌ها بهتر است دوجداره باشند که از هدر رفتن انرژی نیز جلوگیری خواهند کرد.

v در اتاق‌های سرور حتماً باید تجهیزات اطفای حریق در دسترس باشد تا در صورت بروز کوچک‌ترین مشکل بتوان به آسانی و سرعت به حل مسئله پرداخت، اما برای تشخیص بهتر شروع آتش‌سوزی معمولاً بهترین شرایط این است که در داخل رک‌ها و محیط اتاق سرور سنسور‌های تشخص آتش‌سوزی نصب گردد و جهت بالا بردن بیشتر امنیت بهتر است درب اتاق سرور از رنگ و جنس نسوز انتخاب شود تا در صورت بروز آتش در خارج از اتاق سرور، آتش‌سوزی به درون اتاق سرور منتقل نشود.

v سیستم روشنایی اتاق سرور از مواردی دیگر است که باید رعایت شود، طراحی این سیستم باید به‌گونه‌ای باشد که هنگام خروج شخص از اتاق سرور به صورت اتوماتیک خاموش شوند علت اصلی این موضوع علاوه بر صرفه‌جویی در انرژی پرارزش برق، جلوگیری از تولید حرارت مضاعف در محیط اتاق سرور توسط لامپ‌ها و سیستم‌های روشنایی است.

v از دیگر عوامل بسیار ضروری و حیاتی، تأمین انرژی برق است. تأمین انرژی باید از طریق برق شهری انجام شود و جهت اطمینان بیشتر در مواقع اضطراری قطع برق باید حتماً یو.پی.اس و یا ژنراتور نیز برای اتاق سرور در نظر گرفته شود، قطع ناگهانی جریان برق در بعضی موارد خسارات جبران‌ناپذیری در سیستم عامل‌ها به وجود می‌آورد که به زحمت می‌توان سیستم را به وضعیت قبلی آن بازگرداند.

v همچنین در قسمت تأمین انرژی برق استفاده از چاه ارت نیز بسیار ضروری است. چاه ارت جهت
جلوگیری و خارج‌سازی بار‌های اضافی و مخرب بر روی سیستم برقی است. با توجه به احتمالات بروز نوسانات ناشی از برق استفاده از استابلایزر نیز بسیار ضرورت دارد تا از خطرات احتمالی نوسانات برق و صدمات ناشی از آن جلوگیری شود.

v موارد ذکر شده در خصوص راه‌اندازی یک اتاق سرورِ معمولی است به همین دلیل از بسیاری از استاندار‌دها نامی برده نشد و زیرا اکثر استاندارد‌های نام برده نشده در شرکت‌های بزرگ و اتاق‌های سرور قوی و مورد استفاده دارد و هزینه کردن برای این‌گونه اتاق‌ها برای آنها برآیند مثبت خواهد داشت اما برای اکثر شرکت‌های کوچک و متوسط، اجرای تمامی موارد استاندارد ضرورتی ندارد و توجیح مالی برای آن نیز وجود ندارد؛ لذا از گفتن این موارد که لازم و ملزوم اتاق سرور برای شرکت‌های کوچک نیست، صرفنظر می‌کنم.

ساختار اتاق سرور

۱ .ضد زلزله بودن اتاق :

 اتاق سرور به دلیل اهمیت بالا باید در مکانی احداث شود که در برابر زلزله مقاوم بوده و در صورت بروز زلزله به سرورها و دستگاه های داخل اتاق آسیبی وارد نشود لذا این اتاق باید در پایین ترین قسمت ساختمان ( زیر زمین یا کنار ستون های اصلی ) احداث شود و یا اگر در طبقات و اتاقهای داخل واحد‏ها احداث میشود باید به وسیله شاسی های فلزی اتاق ایمن گردد. پس از ایمن شدن اتاق توسط شاسی های فلزی که همانند اسکلت ساختمان میباشد نوبت به پوشش کاذب سقف ، دیوار و کف اتاق میرسد .

پوشش ها از چند جهت مورد استفاده قرار میگیرند :
این پوشش ها اسکلت و شاسی کشی که جهت ضد زلزله شدن اتاق انجام گرفته را میپوشانند.

پوشش های کاذب باعث میشوند تا بتوانیم تاسیسات لازم برای اتاق سرور نظیر کابل های شبکه و برق ، نازل های اطفاء حریق ، سیم کشی روشنایی ، عایق ها و … را پوشانده و در سطوح قابل رویت اتاق هیچ سیم ، لوله و کابل اضافه و مزاحمی را نبینیم.

ضد حریق بودن پوشش ها که باعث میشود در صورت بروز آتش سوزی به تاسیسات و سرورها آسیبی وارد نشود.

۲. سطوح کاذب

· سقف کاذب : سقف های کاذب مورد استفاده در اتاق سرور میتوانند از نوع سقف‏های مشبک ۶۰X60 و یا ۳۰X30 باشند البته باید حتماً از تایل های مینرال (MINERAL) که ضد حریق نیز میباشند استفاده کرد . البته نوع دیگر سقف های قابل استفاده در اتاق سرور سقف های یکپارچه کناف (FR) میباشد که از این نوع سقف نیز میتوان استفاده نمود .

· دیوار های کاذب : دیوار ها که سطح قابل توجهی را به خود اختصاص میدهند نیز همانند سقف و کف باید علاوه بر ضد حریق بودن عایق حرارت نیز باشند که در این صورت باید از دیوار های کاذب کناف (FR) استفاده کرد زیرا در پشت این دیوار فضایی بوجود می آید که هم میتوان تاسیسات را از آن عبورداد و هم میتوان از عایق های حرارتی در آن فضا استفاده نمود نظیر پشم سنگ یا پشم سرباره . البته با توجه به اینکه این دیوار های کاذب ضد حریق میباشند و سطح زیادی از ت اتاق را دیوار‏ها تشکیل میدهند بهتر است که پوشش نهایی این دیوارها را رنگ اپوکسی کار کرد . رنگ اپوکسی رنگ ضد حریقی میباشد که مقاومت بالایی در برابر آتش سوزی دارد.

· کف کاذب : کف کاذب که یکی از مهمترین قسمت های اتاق سرور میباشد نیز باید شرایط خواص خود را دارا باشند . کف کاذب به دلیل فاصله مناسبی که از کف اصلی اتاق دارد محل مناسبی برای عبور کابل های شبکه ، برق و تاسیسات میباشد . کف‏های کاذب از جنس های مختلفی ساخته میشوند ولی کف‏های رایج در ایران کف فولادی با روکش HPL که هم ( ضد حریق ، آنتی استاتیک و ضد خش ) میباشد و کف آلومینیومی با روکش PVC که هم ( سبک ، ضد حریق و آنتی استاتیک ) میباشند مورد استفاده قرار میگیرند.ارتفاع پایه های این کف ها قابل تنظیم بوده از ۱۵Cm – ۱۲۰Cm بنا به نیاز اتاق متغییر میباشد

۳ تجهیزات جانبی :

· سیستم روشنایی : جهت روشن شدن اتاق سرور بهترین پیشنهاد استفاده از چراغ های ۶۰X60 با شبکه آنادایز و ترانس الکترونیکی با لامپهای کم مصرف میباشد که مخصوص سقف های کاذب ۶۰X60 که توسط یک سوئیچ اتوماتیک با ورود افراد به داخل اتاق روشن شده و با خروج افراد نیز خاموش میشود و از لحاظ اتلاف انرژی مقرون به صرفه میباشد.

· سیستم اعلام و اطفاء پایروجن : سیستم نوین اطفاء حریق پودر وگاز قابلیتهای بسیار زیادی جهت اطفاء حریق از نوع کلاس A, B, C, E & F داراست وتا به امروز تنها سیستم موجود در دنیا می باشد که می تواند ۵ کلاس حریق را اطفاء نماید. این سیستم برای اولین بار در مرکز تحقیقات فضایی روسیه، سویوز، ابداع ودر بخشهای مختلف پایگاههای فضایی همیشه باید بهترین ها را بکار گرفت چون در هنگام عمل وکارایی شانس دوبار امتحان کردن وجود ندارد به همین دلیل پرسنل، سیستمها ومحصولات بکار گرفته شده باید بهترین باشند.

 اطفاء کننده آیروسول پایروجن چنین محصولی میباشد .پس از ممنوعیت استفاده از گاز هالون که یکی از موثر ترین گازهای اطفاء کننده حریق شناخته می شود هیچ نوع گازی تا کنون به این مقدار قابلیتهای گاز هالون را از خود نشان نداده است. این راهکار موثرترین نوع اطفاء کننده حریق شناخته شده تا امروز است. این سیستم قابلیت اطفاء کنندگی حریق تا سه برابر گاز هالون را داراست ونیازی به سیلندرهای تحت فشار ندارد نیازی به لوله کشی، شیرهای ایمنی متفاوت وپرهزینه محاسبات هیدرولیکی ونازلهای خروج گاز ندارد. این راهکار سیستمی ساده، فوق العاده قوی ومطمئن ازعدم بروز خرابی (Fail Safe) می باشد.

یکی دیگر از خواص بسیار مهم این سیستم دارا بودن وزن وحجم بسیار کم آن در مقایسه با گازهایی مانند CO2 و FM200 وARGON ودیگر گازهای خنثی است که موجب پراکندگی بسیار یکنواخت در محیط می گردد. غیر عادی است وبرخلاف سایر گازهای اطفاء کننده اثرات خورندگی واسیدیته ندارد. بروی محیط زیست وموجودات زنده اثر منفی ندارد. علاوه بر این خاصیت خنک کنندگی به میزان ۴۰۰ درجه سانتی گراد در هر ثانیه را داراست، غیر سمی است، اثرات مخرب بر لایه اوزون ندارد، بسیار مقرون به صرفه بوده وخیلی سریع نصب می گردد.

این سیستم براساس تکنولوژی سوخت جامد راکتهای فضا پیما طراحی شده واز ذرات ریز مواد جامد وگاز تشکیل گردیده است. به دلیل اینکه در حالت عادی که درون سیلندرهای مخصوص به صورت جامد قرار می گیرد، به صورت جامد بوده لذا فاسد نمی گردد وهیچ وقت نشتی گاز وافت فشار نخواهد داشت. در هنگام حریق ژنراتور توسط سیگنال الکتریکی ویا گرما ویا شعله مستقیم تحریک شده وبطور آنی ودر عرض ۲ میلی ثانیه شروع به تولید پودر وگاز نموده وظرف چند ثانیه تخلیه می گردد. بر اساس حجمهای مختلف کپسولها این زمان متغیر می باشد. تخلیه سریع ذرات ریز پودر وگاز به صورت سه بعدی بوده وبه صورت یکنواخت در هوا پراکنده می گردد. بر روی آتش تاثیرات فیزیکی با خنک کنندگی زیاد وایجاد لایه پرده ای شکل بین ماده سوختنی واکسیژن ( وشیمیایی) با شکستن واکنشهای زنجیره ای حریق کذاشته واطفاء آنی را بدنبال دارد. اطفاء حریق توسط این سیستم به طور میانگین در عرض ۵ ثانیه از لحظه تحریک انجام می شود. ماندگاری ان در محیط حدود یکساعت می باشد.

· سیستم جامع کنترل اتاق سرور : قابلیت کارکرد دستگاه بصورت آفلاین بدون نیاز به کامپیوتر/ امکان اجرای فرامینی خاص توسط اس ام اس / امکان کنترل عوامل محیطی مانند دما ، رطوبت ، دود و گاز / امکان هشدار بصورت پیام کوتاه، تماس تلفنی، آژیر و ایمیل / قابلیت فعال سازی سیستمهای مختلف توسط ارسال پیام کوتاه / دارای چندین خروجی (رله) جهت کنترل ادوات جانبی / امکان ثبت تصویر افراد وارد شده به اتاق سرور / امکان تعریف و ارسال پیام کوتاه به چند نفر بطور همزمان / امکان کنترل ارتباط و خاموش کردن چندین سرور توسط نرم افزار مرکزی در مواقع خاص / مونیتور کردن ریست شدن سرور توسط نرم افزار و ارسال پیام کوتاه / مونیتور کردن قطع و وصل شدن برق توسط نرم افزار و ارسال پیام کوتاه / مونیتور کردن قطع و وصل شدن UPS توسط نرم افزار و ارسال پیام کوتاه / قابلیت ارتباط با سیستم کنترل دسترسی و بازکردن در توسط پیام کوتاه / قابلیت کنترل سرویس های ویندوز سرور اعم از DNS, DHCP و… / امکان دریافت وضعیت اتاق سرور با استفاده از پیام کوتاه / گزارش گیری های مختلف تحت وب و شبکه محلی

· درب ضد سرقت : این درب ها به دلیل ضریب ایمنی بالا برای اتاق سرور مناسب بوده و به دلیل وجود لولاها و قفل های چند منظوره درصد باز شدن و یا تخریب آنها در صورت انفجار بسیار پایین میباشد

· کولر گازی ( اسپیلت ) : به دلیل کار مداوم سرورها که بصورت ۲۴ ساعته میباشد گرمای زیادی در اتاق ایجاد میشود و این گرما برای سرورها بسیار مضرر میباشد به همین دلیل ایجاد مکانی خنک برای سرورها بسیار ضروری میباشد که این عمل توسط کولرگازی امکانپذیر میباشد

· دستگاه تسویه هوا (Air Cleaning system ) : این دستگاه باعث میشود تا هوای داخل اتاق تسویه شده و گرد و غبار موجود در هوا از بین برود . میدانیم که مهمترین عامل در کوتاه شدن عمر قطعات الکترونیکی نشستن گرد و غبار بر روی چیپ ست های سرور و ایجاد اتصال کوتاه که باعث آتش سوزی میشوند می باشد.

ساختار شبکه کامپیوتری اتاق سرور

آماده سازی اتاق سرور جهت ارتباطات شبکه ای سرورها با ایستگاه های مختلف شبکه از جمله کارهای پایه ای در اتاق سرور می باشد. درواقع کلیه کارها و هزینه هایی که در اتاق سرور انجام می شود هدفش استفاده منطقی و مطمئن از تجهیزات اتاق سرور می باشد. در زیر دو ساختار فیزیکی . منطقی شبکه آمده است .مرکز اطلاعات و پردازش روی شبکه سرورها هستند لذا ارتباط مناسب این سرورها با مجموعه شبکه امری اجتناب ناپذیر است. دراین راستا سه عامل زیر مدنظر هستند :

* پیاده سازی مدل سه لایه:کابل کشی و پیش بینی مسیرهای داخل اتاق سرور باید به گونه ای باشد تا ب��وان پیاده سازی مدل سه لایه شبکه را عملیاتی ساخت از این لحاظ داشتن نقشه منطقی و فیزیکی سوئیچ های مختلف شبکه باید پیش از اجرای مسیرگذاری در دستور کار قرار گیرد.

* کابل کشی استاندارد:رعایت اصول کابل کشی ساخت یافته و همچنین درنظر داشتن خم ها و زوایای مختلف در کابل کشی اتاق سرور باید در نظر گرفته شود.

* ثابت کردن رک ها:به دلیل جلوگیری از واژگون شدن رک ها در هنگام زلزله ، رک ها باید به کف وصل و مهار شوند. پیش از اجرای کف و ایجاد کانال های مختلف باید محل استقرار رک ها تعیین شده و بست ها و Holder های نگهدارنده در آن تعبیه شود لذا دانستن نوع و مدل رک ها ، اندازه آن ها ، موقعیت مکانی نسبت به یکدیگر باید تعیین شوند.

* کانال های عبور:جهت نظم بخشیدن به کابل های Portable نظیر کابل های رابط برق ، Patch Cordها و … ، مسیر عبور استاندارد کابلی توکار در اتاق سرور صورت می گیرد. این کانال ها باید دارای درپوش مناسب بوده و بین مسیرهای Data و برق فاصله ایجاد نماید.

ساختار منطقی شبکه:

ساختار منطقی و نرم افزاری سرورها امکان استفاده مطمئن از اطلاعات روی سرورها را مهیا می سازد لذا اتخاذ استراتژی مناسب ارتباط سرورها با یکدیگر و همچنین ارتباط ایستگاه های کاری با آن ها باید پس از نصب فیزیکی اتاق سرور انجام شود. درزیر به برخی از تنظیمات منطقی و نرم افزاری اشاره شده است:

* دامین کنترلر و سرویس های شبکه نظیر DHCP ، DNS و

* VLAN و تقسیم سوئیچی

* ایجاد Access List روی سوئیج های شبکه

* ایجاد Routing و Gatewayشبکه

طراحی اتاق سرور

ü محیط :

در یک ساختمان تجاری محدوده کاری یا اتاقی که برای ساخت اتاق سرور انتخاب می شود به دسته های زیر تقسیم می شود.

Entrance Facilities (EFs)
Equipment Rooms (ERs)
Telecommunications Rooms (TRs)
Telecommunications Enclosures (TEs)

این تقسیم بندی ها برای شما زیر ساخت تجهیزات شبکه و کابل های موجود را مهیا می کند .شما می توانید این تقسیم بندی ها را در شکل زیر مشاهده می کنید.انجمن صنعتی مخابرات گروه بندی ساده ای را برای چید مان کابین ها در اتاق سرور ها اتخاذ کرده است .طی این تقسیم بندی سرورها بر اساس عملیاتی که انجام می دهند گروه بندی شده و در کابین ها قرار می گیرند فضای اختصاص داده شده به اتاق سرورها نسبت به فضای کل ساختمان به شرح زیر است :

ورودی اتاق سرور باید معادل ورودی یک ساختمان نجاری باشد .


MDA(Main Distribution Area) منطقه توزیع اصلی در اتاق سرورها معادل اتاق تجهیزات در یک ساختمان تجاری است.
HAD(Horizontal Distribution Area)
منطقه توزیع افقی در یک اتاق سرورها معادل اتاق ارتباط یا قسمت ارتباطات در یک ساختمان تجاری است.
ZDN(Zone Distribution Area)
منطقه توزیع ناحیه ای در یک اتاق سرور معادل با نقطه تثبیت در یک ساختمان تجاری است.
EDA(Equipment Distribution Area)
منطقه توزیع تجهیزات در یک اتاق سرور معادل با منطقه کاری در یک ساختمان تجاری است .